Morze Bałtyckie to morze śródlądowe położone w północnej Europie, połączone z Morzem Północnym, oblewające wybrzeża Półwyspu Skandynawskiego, Szwecji, Finlandii, części Rosji, Niemiec, Danii, Polski, Estonii, Łotwy i Litwy. Jego powierzchnia wynosi 432 800 km², średnia głębokość 57 metrów, a maksymalna głębokość 3.5K views, 11 likes, 5 loves, 1 comments, 9 shares, Facebook Watch Videos from Przedszkole Centrum Małych Odkrywców: "Oto morze Bałtyckie jest" Do muzyki Marii Tomaszewskiej w wykonaniu 4,5 i 6 2016.10.07 - Piwnica Pod Baranami, Kraków. W ramach jubileuszowej edycji "kaczmarski underground w_10.0""Morze Bałtyckie"tekst i muzyka : Adam Leszkiewiczwyk Morze Alandzkie (szw. Ålands hav, fin. Ahvenanmeri) – niewielki akwen morski między wybrzeżem Szwecji i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego. Charakterystyka. Głębokość średnia: 80 m, a maksymalna 301 m. Zasolenie wynosi 6-7‰. Temperatura wody jest niska. 56% odpadów, które trafiają do Bałtyku i na bałtyckie plaże to plastik. Problem jest poważny. Jednym z rozwiązań jest nowa linia rajstop wyprodukowanych przez łódzką markę Gabrielle. Wytwarzane są w 70% z odzyskanych z mórz i oceanów sieci rybackich. Przędze są certyfikowane zgodnie ze światowym standardem przetwarzania W regionie Morze Bałtyckie jest 53 luksusowych kempingów, które możesz zarezerwować na Booking.com. Które luksusowe kempingi w regionie Morze Bałtyckie są najlepsze dla par? Pary podróżujące do regionu Morze Bałtyckie świetnie oceniły obiekty Przystań , Chillout i Przyczepa Kempingowa z przepięknym widokiem . g220. Bałtyk zwany kiedyś Morzem Scytyjskim, jest morzem śródlądowym północnej Europy, ponieważ ze wszystkich stron jest otoczony lądem, a od wód Oceanu Atlantyckiego jest oddzielony dosyć płytkimi cieśninami duńskimi: Wielki Bełt, Mały Bełt, Sund, Skagerrak, Kattegat. Linią brzegową łączy ze sobą aż 9 krajów: Polskę, Niemcy, Rosję, Łotwę, Litwę, Danię, Finlandię, Szwecję i Estonię. Powierzchnia Bałtyku wraz z Kattegatem wynosi ok. 415 266 km². Powierzchnia zlewni wynosi 1 721 233 km². Objętość morza wynosi 21 721 km³. Linia brzegowa Bałtyku o długości ok. 8100 km jest mocno rozwinięta i urozmaicona. Cały obszar morza jest podzielony na siedem regionów ze względu na ukształtowanie linii brzegowej i rzeźbę dna: Zatokę Botnicką, Morze Botnickie, Zatokę Fińską, Zatokę Ryską, Bałtyk Właściwy, Morze Bełtów (Cieśniny Duńskie) i Kattegat. Na Bałtyku występują lokalne prądy morskie: • powierzchniowy prąd wody słodkiej (opadowej), płynący na zachód, • głębinowy prąd wody słonej przynoszący słone wody z Morza Północnego, • dryfy powodujące potok rumowiska skalnego, szczególnie piasku i tworzenie mierzei (przy wybrzeżach południowych). Morze Bałtyckie dzieli się na 3 wielkie baseny: • Basen Botnicki o maksymalnym zagłębieniu 294 m • Basen Gotlandzki o maksymalnym zagłębieniu 459 m • Basen Bornholmski o maksymalnym zagłębieniu 105 m AKWENY POWIERZCHNIA [KM2] OBJĘTOŚĆ WODY [KM3] MAKSYMALNA GŁĘBOKOŚĆ [M] Bałtyk Właściwy 209 930 13 045 459 Morze Botnickie 79 257 4 448 294 Zatoka Fińska 29 498 1 098 123 Zatoka Ryska 17 913 406 51 Zatoka Botnicka 36 260 1 481 156 Sund i Morze Bełtów 20 121 287 38 Kattegat 22 287 515 109 ZASOLENIE BAŁTYKU Ze względu na niewielkie zasolenie Bałtyk zalicza się do wód słonawych (mezohalinowych) i określa morzem półsłonym. Średnie zasolenie wynosi ok. 7‰. Na ogół waha się w granicach od 2 do 12‰, choć zimą w Zatoce Gdańskiej zasolenie nie przekracza 7,8‰. Zasolenie Bałtyku, źródło: Ciekawostka Wody w Bałtyku tworzą trzy wyraźne warstwy. Pierwsza to powierzchniowa warstwa o niskim zasoleniu, dobrze natleniona i wymieszana, gdzie temperatura w zależności od pory roku waha się od 0°C do 20°C. Druga to warstwa głębinowa o dużym zasoleniu od 12‰ do 22‰ i stałej temperaturze 4–6°C. Pomiędzy nimi istnieje trzecia warstwa – przejściowa, tzw. Halokalina (40–80 m głębokości), charakteryzująca się tym, że następuje w niej gwałtowny wzrost zasolenia. BIORÓŻNORODNOŚĆ Życie w Bałtyku jest ubogie. W naszych wodach spotykamy znacznie mniej gatunków niż w sąsiednim Morzu Północnym. Ponadto liczba gatunków zmniejsza się w miarę przesuwania się od Kattegatu do zatok: Fińskiej i Botnickiej. Jest to efekt spowodowany niższym zasoleniem. Morze Bałtyckie swym charakterem często przypomina „duże jezioro”, a ponieważ jego ekosystem jest bardzo wrażliwy na zanieczyszczenia i negatywną presję środowiskową wywoływaną przez ludzi, naszemu morzu nadano status „Szczególnie wrażliwego Obszaru Morskiego” (PSSA). W wodach przybrzeżnych, zatokach i zalewach licznie występują ryby słodkowodne: okoń, płoć, sandacz, szczupak, jazgarz, leszcz, krąp i ciernik, po za tym w Bałtyku żyje również kilka gatunków ryb dwuśrodowiskowych. Ryby anadromiczne – łosoś, troć i sieja – większość życia spędzają w morzu, a na tarło wpływają do nadbałtyckich strumieni i rzek. Węgorz jest rybą katadromiczną, co oznacza, że żyje w wodach słodkich, a rozradza się w morzu. W Bałtyku żyją tylko cztery gatunki ssaków morskich. Są to: foka szara, foka obrączkowana, foka pospolita oraz przedstawiciel waleni – morświn. ZANIECZYSZCZENIE BAŁTYKU Jedną z najważniejszych przyczyn bardzo dużej wrażliwości Morza Bałtyckiego na zanieczyszczenia jest powolna wymiana jego wody, gdyż jest morzem niedużym, prawie zamkniętym i płytkim. Substancje zanieczyszczające wprowadzone do morza pozostają w nim dłużej niż w innych obszarach morskich. Szkodliwe, toksyczne substancje gromadzą się w wodzie, w podłożu i w żywych organizmach. Dodatkowo stosunkowo niska temperatura morza sprawia, że ich rozkład zachodzi powoli. Największym źródłem zanieczyszczeń Bałtyku są: • toksyczne substancje dostające się do morza rzekami, zwłaszcza Wisłą, to przede wszystkim związki azotany, fosforany, rtęć, kadm, ołów • ścieki komunalne puszczane do morza • wody tzw. basenów portowych • katastrofy tankowców • działalność turystyczna na wybrzeżu i związane z tym ścieki komunalne i śmieci • nawozy azotowe i fosforowe używane w produkcji rolnej • liczne odpady pochodzące z zakładów produkcji rybnej • kwaśne deszcze Śmiercionośna bakteria w Bałtyku. Nie żyje plażowiczka, która kąpała się w Morzu Bałtyckim Niemieckie media poinformowały o śmierci starszej kobiety, która podczas kąpieli w Bałtyku zaraziła się śmiercionośną bakterią. Do tej pory zarejestrowano już... 3 września 2019, 22:42 Wakacje coraz chętniej spędzamy w kraju. Inwestorzy to wykorzystują Dobre prognozy jeżeli chodzi pogodę zachęciły turystów do spędzenia wakacji w Polsce. W tym sezonie najpopularniejsze jest polskie wybrzeże. - Sezon w Polsce... 23 lipca 2019, 13:50 Bez zmian w prawie wiatraki na morzu nie przyspieszą Żeby przyspieszyć powstawanie farm wiatrowych na Bałtyku potrzebne są zmiany w prawie. Inwestorzy chcą się czuć bezpiecznie w istniejącym otoczeniu prawnym.... 6 grudnia 2018, 16:09 Polskie morze jesienią kusi mniejszą liczbą turystów i tańszym pobytem Nawet o 40 proc. mniej niż w lipcu i sierpniu kosztuje jesienny pobyt nad polskim Bałtykiem – wynika z danych platformy rezerwacyjnej VacationClub. Hotelarze i... 15 października 2018, 11:19 Sezon wakacyjny dla polskiej branży turystycznej zapowiada się dobrze Poniżej 2 tys zł za wakacyjny apartament i niecałe 3 tys zł za pokój w pięciogwiazdkowym hotelu. Średnio tyle musi wydać w tym roku czteroosobowa rodzina... 4 lipca 2018, 10:28 Policjant przepłynął samotnie kajakiem z Przemyśla nad Bałtyk. Pokonał w sumie 837 kilometrów [ZDJĘCIA] Funkcjonariusz przemyskiej komendy - mł. asp. Bartosz Wardęga z Ogniwa Techniki Kryminalistycznej, urlop spędził samotnie w kajaku. Przepłynął w sumie 837... 23 czerwca 2018, 9:54 Wakacje nad Bałtykiem droższe od środziemnomorskich kurortów W Bułgarii, Turcji ok. 260 – 280 zł. W Grecji i Hiszpanii ok. 300 – 350 zł. Nad Bałtykiem natomiast za dzień bez deszczu na wakacjach trzeba zapłacić od ok 410... 21 maja 2018, 10:38 W długi weekend kurorty czeka oblężenie W najbliższych dniach najwięcej osób postanowiło wyjechać nad morze. Znacznie mniej obrało za kierunek miejscowości górskie. Nawet jednak tam wypoczynek podczas... 12 czerwca 2017, 15:38 Jak dziewięciu żeglarzy z Podkarpacia zmagało się ze sztormem na Bałtyku Jesienią płynąć na Bornholm? Znajomi żeglarze sceptycznie kręcili głowami. - Wiatr was wywieje, sztorm wytłucze. Co to za przyjemność - odradzali. I nie chcieli... 30 października 2011, 13:00 Dopłynęli kajakiem z Bieszczad do Bałtyku - Przepłynęliśmy 1298 kilometrów i 760 metrów naszym kajakiem, niby nic, a jednak coś - cieszą się podróżnicy Artur Labudda i Robert Pasecki. Z Bieszczad... 18 lipca 2011, 10:15 Trwa wyprawa "Z prądem pod prąd". Kajakarze minęli Warszawę Artur Labudda i Robert Pasecki, którzy kajakiem płyną z Bieszczad do Bałtyku, minęli Warszawę. Łącznie pokonają 1600 km. 28 czerwca 2011, 8:14 Auto, pociąg, samolot? Sprawdź, czym wybrać się nad morze Z Rzeszowa nad morze najszybciej dotrzesz samolotem. Najtańsza opcja to samochód na gaz LPG. Benzyna wyniesie cię tyle samo, co podróż pociągiem lub autobusem. 10 czerwca 2011, 7:45 Młodzież z I LO w Łańcucie bada zlewisko Morza Bałtyckiego Pory fenologiczne przestają się pokrywać z porami kalendarzowymi. Zanieczyszczenie powietrza jest średnie, a jakość wody w rzekach i studniach coraz gorsza. 30 kwietnia 2010, 14:30 Możesz przeżyć przygodę życia na Bałtyku Rozpoczęły się przygotowania do pięciodniowego rejsu po Morzu Bałtyckim. Każdy może wziąć udział w wyprawie na duńską wyspę Bornholm, wystarczy tylko mieć od 13... 28 grudnia 2009, 11:38 Dzisiaj obchodziliśmy Dzień Morza Bałtyckiego. Dzieci dowiedziały się, jakie ryby żyją w naszym morzu i jakie rośliny można zobaczyć na plaży i wydmach. Obejrzeliśmy film edukacyjny dla dzieci ,,Poznajemy Morze Bałtyckie”, bawiliśmy się przy piosence ,,Oto Morze Bałtyckie jest”. Rozwiązywaliśmy zagadki morskie. Bawiliśmy się też z chustą animacyjną w ,,Rekina”, Statki na morzu”, ,,Rybaka i rybkę”. Poznaliśmy też zawody związane z morzem. Na koniec zrobiliśmy kukiełkę ,,Flądra”. Tu mogliśmy wykazać się dużą pomysłowością i wyobraźnią. Ten dzień był pełen emocji, ale najważniejsze, że byliśmy RAZEM! Opublikowano: 05-05-2021 Kategoria: Wiadomości, aktualności Wróć do spisu wpisów Wakacyjny (i nie tylko) odpoczynek nad morzem. Wakacje to najlepszy czas na odpoczynek powiązany z mnóstwem optymistycznych emocji. Niewątpliwie jest to okres, w którym letnia pogodą dopisuje, a przyroda kwitnie. Letnie oblicze motywuje do działania i przeżywania niezapomnianych przygód. Wiele osób decyduje się na urlop właśnie w trakcie letnich wakacji. Zatem co roku przybywa ofert biur podróży. Liczne hotele nad morzem oraz pełne życia plaże zachęcają do wypoczynku i odnawiania sił. Niezaprzeczalnie jest to czas sprzyjający korzystaniu z asortymentu i walorów natury, a także służy odpoczynkowi od spraw codziennych. Planujesz wyjazd to potrzebujesz noclegów nad morzem. Dlaczego warto pojechać nad morze Bałtyckie? Polska jest krajem posiadającym wiele dóbr naturalnych takich jak m. in. dostęp do morza Bałtyckiego, liczne jeziora oraz góry. Zatem istnieje szereg możliwości odpoczynku i regeneracji sił. Dużą popularnością wśród podróżujących cieszy się morze Bałtyckie. Nie ma w tym nic dziwnego, ponieważ wakacje spędzone nad Bałtykiem niosą z sobą liczne plusy. Główne zalety wakacji nad Bałtykiem: Pozytywny wpływ na zdrowie: nad polskim morzem panuje unikalny mikroklimat sprzyjający poprawie zdrowia fizycznego oraz psychicznego. Powietrze w nadmorskich miejscowościach jest wolne od alergenów i zanieczyszczeń, a w zamian zawiera aerozole solankowe oraz pierwiastki potrzebne dla organizmu. W trakcie spacerów po plaży poprawia się krążenie oraz praca mięśni. Dodatkowo szum fal uspokaja nerwy i reperuje samopoczucie. Brak toksycznego smogu poprawia funkcjonowanie układu oddechowego oraz układu odpornościowego. Co więcej nadmorskie powietrze jest bogate w jod, czyli ważny element dla zdrowia, sprawności fizycznej i witalności. Odpoczynek i wyciszenie: wbrew powszechnej opinii polskie plaże nie są najbardziej zatłoczonymi plażami na świecie. Polskie wybrzeże składa się z licznych małych miejscowości dających możliwość wytchnienia i przeważa w nich niekiedy nawet kameralna atmosfera. Piękne widoki: nad morzem można obserwować urokliwe wschody i zachody słońca, różnorodne krajobrazy, wydmy, piaszczyste plaże, liczne latarnie morskie, a także statki. Lokalna kuchnia: nadmorska gastronomia w głównej mierze opiera się na rybołówstwie. Większość restauracji oraz małych lokali gastronomicznych oferuje potrawy przyrządzone ze świeżej ryby, niekiedy prosto z kutra rybackiego. Bursztyny: w trakcie spaceru po polskiej plaży można poszukiwać bałtyckiego złota, czyli bursztynu. Nad Bałtykiem jest ich wyjątkowo dużo, w szczególności po okresie sztormowym na plaży można znaleźć liczne bursztynowe okazy. Atrakcyjne ceny: wczasy często wiążą się z wydatkami takimi jak: opłata za noclegi, koszty wyżywienia oraz wydatki na dodatkowe atrakcje. Mimo wszystko koszty wakacji spędzonych nad morzem Bałtyckim są stosunkowo niewielkie odnośnie innych kurortów nadmorskich na świecie. Dodatkowo ceny z nad polskiego morze można porównać do cen jakie są spotykane na co dzień w innych polskich miastach, niekoniecznie będących miejscami często wybieranymi na spędzenie wakacyjnej rekreacji. Atrakcje: latem nad polskim Bałtykiem odbywają się liczne i ciekawe imprezy. Co więcej większość nadmorskich miasteczek przygotowuje szeroki wachlarz atrakcji dla turystów. To właśnie atrakcje turystyczne mogą spowodować, to że wakacje staną się niepowtarzalne i niezapomniane. To one niosą z sobą ogrom wartości przyrodniczych, kulturowych oraz historycznych. Atrakcją może być również piękno pochodzące z natury, czyli np. krajobrazy, architektura. Zaś dla najmłodszych ciekawą atrakcją będzie wesołe miasteczko lub park rozrywki. Poznaj pensjonaty nad morzem - ciekawa opcja noclegowa dla turystów. Może wolisz apartamenty nad morzem. Jak zaplanować wakacje nad Bałtykiem? Niezaprzeczalnie każdemu zależy na tym, aby pobyt nad morzem był udany pod każdym możliwym względem. Zatem watro wcześniej dokładnie wszystko przeanalizować i zaplanować. W końcu wakacje są tylko raz w roku i jest to czas dający masę możliwości do wykorzystania i zwyczajnie szkoda by było je zmarnować. Oto kilka porad jak można zaplanować wakacje: Budżet i ramy czasowe: w pierwszej kolejności należy ustalić kiedy oraz na jak długo mamy sposobność wybrania się w podróż. Następnie należy zastanowić się nad tym jaki budżet przeznaczamy na wakacyjny odpoczynek. Jeżeli budżet zostanie określony odpowiednio wcześniej przed planowanym urlopem zdecydowanie łatwiej odłożyć na ten cel odpowiednią sumę pieniędzy. Dodatkowym pozytywem planowania wakacyjnych wydatków jest większa kontrola nad finansami co w efekcie pozwala uniknąć zbędnych wydatków. Określenie oczekiwań - miejsce i atrakcje: ważnym elementem w czasie planowania podróży jest określenie jej kierunku. Oczywiście jest to ściśle powiązane z indywidualnymi oczekiwaniami. Wybór najlepszego miejsca jest zależny od tego jaka forma wypoczynku jest dla nas ciekawa. Dlatego dobrze jest wcześniej sprecyzować swoje zamiary i wymagania dotyczące wakacji. W trakcie wyboru odpowiedniego miejsca korzystnie jest też zaznajomić się z listą atrakcji czekających w okolicy celu podróży. Wysoce istotne jest również upewnienie się czy w wybranym miejscu istnieją możliwości noclegowe, sklepy, a także lokale gastronomiczne. Wszystko to ma naprawdę ogromny wpływ na odczuwalny komfort. Nocleg: Wybór noclegu ma dość duże znaczenie gdyż to właśnie od noclegu zależna jest forma spędzania wakacji, ich komfort oraz opcje wypoczynku. Branża turystyczna oferuje wiele ciekawych możliwości. Liczne hotele nad morzem proponują piękne pokoje w atrakcyjnych miejscach np. apartamenty nad morzem z widokiem na Bałtyk, hotele nad morzem znajdujące się niemal na samej plaży albo pokoje w domkach letniskowych umiejscowione w nadmorskim lesie. Gdy mamy już wybrane konkretne miejsce dobrze jest aby wcześniej skontaktować się z jego gospodarzem w celu upewnienia się, czy w dogodnym dla nas terminie są wolne miejsca. Można również zarezerwować pokój na czas pobytu. Pakowanie: Niezbędne jest spakowanie ubrań na zmianę oraz potrzebnych rzeczy. Warto przemyśleć co dokładnie będzie nam potrzebne i na podstawie przemyśleń sporządzić listę. Taka lista ułatwi oraz przyśpieszy pakowanie. Podróż: ważnym elementem w trakcie planowania urlopu jest wybór środka lokomocji, którym chcemy dotrzeć do wybranego miejsca. Możliwości wyboru są duże: pociąg, samochód, autobus itp. Niewątpliwie najwygodniej pojechać w podróż samochodem osobowym. Opcja ta daje możliwość zabrania większej ilości bagażu. Trzeba natomiast pamiętać aby zawczasu odpowiednio zaplanować postoje i cały przebieg trasy. Istotne jest unikanie jazdy w nocy, ponieważ może doprowadzić to do różnego rodzaju błędów popełnianych przez kierowcę. Jeżeli istnieje taka możliwość, a w podróży uczestnicz więcej niż jeden kierowca dobrą opcją jest jazda na zmianę. Dzięki temu każdy ma szansę na odpoczynek. Oto kilka nadmorskich miejscowości, które wart odwiedzić: Polskie wybrzeże ma naprawdę wiele dóbr do zaoferowania. Wybrzeże ciągnące się aż przez 770 km i jest szczodry w liczne, urokliwe plaże. Naturalnie wybór miejsca jest zależny od osobistych preferencji. Warto jednak podczas wyboru wziąć pod uwagę kilka ważnych czynników, takich jak: plaże, rodzaj infrastruktury, możliwości rekreacyjne, perspektywy wypoczynkowe oraz lokalizację. 1. Hel: Jest to przepiękne miasto położone na cyplu w województwie pomorskim, w powiecie puckim. Doskonałe miejsce do aktywnego spędzenia wakacji. Obfituje w liczne szlaki piesze oraz rowerowe. Dodatkowo panują tam idealne warunki do uprawiania różnych sportów wodnych np. windsurfingu, surfingu itp. Na helu znajduje się słynne i stanowczo warte odwiedzania fokarium. Natomiast szerokie plaże nieustannie zachwycają plażowiczów. Widok z samego końca cyplu pozwala zobaczyć coś niezwykłego, a mianowicie bezkres Bałtyku. 2. Międzyzdroje: miasto powszechnie uznawane są za jeden z piękniejszych kurortów znajdujących się nad Bałtykiem. Znajduje się w północno-zachodniej części Polski, a dokładniej w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, położone jest nad Morzem Bałtyckim, na wyspie zwanej Wolin. Co roku w Międzyzdrojach odbywa się Europejski Festiwal Gwiazd. Dzięki temu powstała tam tak zwana aleja gwiazd, czyli miejsce gdzie można zobaczyć odciski dłoni znanych polskich aktorów oraz reżyserów. Jedną z popularniejszych atrakcji w Międzyzdrojach jest bez wątpienia molo. Molo powstało w wieku i ciągnie się przez prawie 400 metrów w głąb morza. Dodatkowo Międzyzdroje są bogate w liczne atrakcje przyrodnicze, takie jak m. in.: Woliński Park Narodowy, sześciokilometrowa piaszczysta plaża o szerokości 30-50 m, Jezioro Turkusowe, zagroda żubrów, planetarium. 3. Poddąbie: jest to niewielka wioska, a w zasadzie osada w północnej Polsce, położona w województwie pomorskim, na skraju Słowińskiego Parku Narodowego. Idealne miejsce na spokojny relaks. Znajduje się tam piękna plaża umiejscowiona tuż pod klifem, liczne lasy sprzyjające spacerom, szlaki rowerowe, okoliczne jezioro Gardno. Miejscowość stanowi również ciekawy element historyczny ponieważ znajdują się w niej zatopione dzwony, czyli dwa okazałe głazy, które mają bardzo symboliczne znaczenie. Zostały one tam usytuowane w latach 30. XX wieku. Ciekawym elementem okolicznego krajobrazu jest Rowokół, czyli Magiczna Góra Słowińców. Poddąbie to przede wszystkim doskonałe miejsce do czerpania energii płynącej z darów spokojnej natury. Podczas tegorocznej kampanii „Godzina dla Ziemi WWF” Fundacja WWF Polska alarmuje: Morze Bałtyckie jest w poważnym kryzysie i walczy o przetrwanie. O tym, dlaczego tak jest i jak możemy włączyć się do akcji ratowania Bałtyku, opowiada Marta Pilarska, specjalistka ds. komunikacji WWF Polska. Marta Pilarska, specjalistka ds. komunikacji WWF Polska. Rozmawiamy po zakończeniu kampanii WWF, która trwała od 3 do 27 marca 2021 r. Globalnie Godzina dla Ziemi to największa na świecie inicjatywa ekologiczna. Jej najbardziej spektakularnym momentem jest finał akcji, polegający na symbolicznym zgaszeniu świateł na 60 minut. Ma pokazać, że zależy nam na poprawieniu relacji z dziką przyrodą. Poświęcamy tę symboliczną godzinę na zastanowienie się, jak to zrobić. Oto kilka cennych wskazówek i wyjaśnień. WWF – World Wide Fund for Nature – ekologiczna międzynarodowa organizacja pozarządowa, której misją jest powstrzymanie degradacji środowiska naturalnego Ziemi i stworzenie przyszłości, w której ludzie będą żyli w harmonii z przyrodą. Dominika Bagińska: Dlaczego WWF w Godzinie dla Ziemi skupia się w tym roku na Bałtyku? Czy z naszym morzem jest aż tak źle? Marta Pilarska, WWF Polska: Nie we wszystkich krajach WWF kładzie nacisk na dodatkowy lokalny kontekst. W Polsce – tak. Poruszamy wówczas najbardziej istotny i palący z punktu widzenia ekologii temat. W tym roku mówimy o Morzu Bałtyckim. Otóż w roku 2020 i 2021 mija czas, w którym Polska zobowiązała się (razem z innymi krajami nadbałtyckimi, a także krajami UE) osiągnąć określone cele na rzecz ochrony Bałtyku. Te działania miały np. zapewnić dobry stan środowiska morskiego, zakończyć przełowienie. Cele nie zostały osiągnięte. Nasz kraj ma bardzo długą linię brzegową morza i duży obszar Polski stanowi jego zlewisko. Dlatego nasza odpowiedzialność za stan Bałtyku jest ogromna. Przygotowaliśmy więc petycję do premiera, by o tym wszystkim przypomnieć. Mamy konkretne propozycje. Poza tym, że wyliczamy, czego nie zrealizowano, przedstawiamy też możliwe rozwiązania oraz narzędzia – już realnie gotowe do wykorzystania. Oferujemy swoją pomoc, chcemy działać razem. WWF w swoich działaniach podkreśla, jak ważni są też ludzie mieszkający nad Bałtykiem – związani z morzem ekonomicznie. Mikroplastik – jak bardzo jest szkodliwy? – Co zatem grozi Bałtykowi? Co się stanie, jeśli mu nie pomożemy? – Nasze morze ma szczególną specyfikę. Jest środowiskiem bardzo wrażliwym, niemającym dostępu do oceanu, czyli w tym wypadku do Morza Północnego. To akwen zamknięty i płytki – wymiana wód w Bałtyku, czyli wlewy nowej, natlenionej, chłodniejszej wody, odbywa się tylko przez cieśniny duńskie. Proces ten trwa około trzydzieści lat. Zatem wszystko, co trafia do Bałtyku, np. zanieczyszczenia organiczne, fizyczne – pozostaje tu na lata. Mówimy więc, że Bałtyk staje się martwym morzem, choć nie z powodu zasolenia. Do Bałtyku spływają rzekami (a wpada ich aż 250) substancje organiczne pochodzące z nawożenia upraw (fosfor i azot). Z powodu zmiany klimatu podwyższa się też temperatura wody w naszym morzu. To wszystko tworzy idealne warunki do zakwitu sinic. A one nie tylko rujnują nam urlop (zakaz kąpieli). Tworzą przede wszystkim rodzaj kożucha na wodzie, który nie przepuszcza promieni słonecznych, co blokuje naturalne procesy zachodzące pod powierzchnią wody. Obumarłe sinice w Bałtyku opadają na dno. Rozkładają się masowo i tworzą na dnie tzw. martwe strefy – obszary pozbawione tlenu i życia. Szacujemy, że obecnie martwe strefy obejmują niemal 18 proc. powierzchni Bałtyku. Ten proces postępuje i możemy się obawiać o przyszłość, jeśli już teraz nie wprowadzimy działań zaradczych. – Kondycja ryb w Bałtyku także jest coraz gorsza. Na co WWF zwraca szczególną uwagę? – W tegorocznej petycji kładziemy nacisk na zrównoważone rybołówstwo i kondycję ryb w Morzu Bałtyckim. Szczególnie dorsza, którego wschodnie stado jest już objęte całkowitym zakazem połowu. A to na nim Polacy polegali – jako konsumenci i rybacy. Naukowcy przez lata alarmowali, że stan łowisk dorszy z rejonu wschodniego się pogarsza. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu ryba ta dorastała do 1,5 metra, poławiane były okazy 60-centymetrowe. Teraz sztuką jest wyłowić 20–30-centymetrowego dorsza. Ryby te, chcąc jak najprędzej odbudować liczebność stada, coraz szybciej dojrzewają płciowo, dlatego są coraz mniejsze i słabsze. Obserwujemy, że zachodnie stado śledzi również jest w coraz gorszej kondycji. Apelujemy o konieczność wprowadzenia kontroli rybołówstwa, ale także zrównoważonego rybołówstwa – czyli takiego, które bierze pod uwagę kondycję stada, to, w jaki sposób jest łowione, jak metody połowu wpływają na otoczenie, środowisko i dno morskie. Istotne dla nas są też tzw. sieci-widma. Na świecie 3 miliardy ludzi jest zależnych od ryb jako źródła białka. Zdrowe ryby – gdzie ich szukać? – Czym są sieci widmo w Bałtyku? Na czym polega ich niebezpieczeństwo? – Sieci widmo to zagubione sieci rybackie, które zahaczają o skały, wraki na dnie. Dryfują w wodzie i spełniają swoją rolę, czyli łowią. Jednak bezcelowo. Zaplątują się w nie ryby, ptaki, foki, morświny – ginąc w cierpieniach. Także dla nurków stanowią duże zagrożenie. Sieci są niewidoczne, także dla morskich gatunków posługujących się echolokacją. Pod ciężarem zaplątanych zwierząt sieci opadają na dno. Z czasem tkanki organiczne się rozkładają i sieci wracają do toni wodnej, by znów stanowić zagrożenie. Nasza organizacja WWF ma szereg rozwiązań, jak monitorować i lokalizować takie sieci oraz jak je utylizować. Otóż nawet jeśli rybak wyłowi sieć i wróci z nią do portu – nie ma co z nią zrobić, ponieważ porty nie są przystosowane do ich odbioru i utylizacji. Jest to już bowiem odpad niebezpieczny, zanieczyszczony przez długi pobyt w morzu. Projekt sieci Fundacja WWF przez lata prowadziła w Polsce projekt MARELITT Baltic, który był jedną z pierwszych międzynarodowych inicjatyw mających na celu opracowanie planu działań dla rozwiązania problemu zalegających w morzu sieci rybackich. Angażował nurków i rybaków. – Na państwa stronie internetowej można przeczytać, że sieci, nie tylko te zagubione, stanowią jedno z poważniejszych zagrożeń dla morświnów, których mamy w Bałtyku coraz mniej. Jak poważny to problem? – Morświny to niezwykłe, wrażliwe, lubiące spokój ssaki – jedyni przedstawiciele waleni w Bałtyku. Są zagrożone tzw. przyłowem – zaplątują się w sieci rybackie. W naszym morzu znajduje się obecnie tylko 500 sztuk morświnów. Utrata choćby jednego osobnika w ciągu roku może być zagrożeniem dla całej ich populacji. Wiemy, jak temu przeciwdziałać – mamy doświadczenie. Np. w 2018 roku rybacy poławiający na morskich wodach Wolińskiego Parku Narodowego otrzymali od WWF Polska bezpłatnie pingery – akustyczne urządzenia ostrzegające morświny przed sieciami. Przyczepiane są do sieci, dzięki czemu morświny nie płyną w ich kierunku, unikając zaplątania się w nie, a tym samym śmierci w wyniku uduszenia. 7 zasad Leave No Trace – jak biwakować odpowiedzialnie? – Czy Bałtyk i jego wybrzeże podlegają jakiejkolwiek ochronie przyrodniczej? – Tak, choć to złożony problem. WWF Polska zwraca uwagę na niefunkcjonalne obszary chronione. Parki narodowe, krajobrazowe, obszary Natura 2000 – owszem, zostały wydzielone na wybrzeżu i na morzu, jednak nic więcej się nie wydarzyło. Plany ich ochrony są martwe. A obszary te mogłyby np. stanowić miejsce spokojnego życia i rozmnażania się morświnów, jednak nie są do tego wykorzystywane. WWF chce, by wprowadzać takie modyfikacje, które pozwolą nam dzielić się Bałtykiem, by cieszył też przyszłe pokolenia. Wszyscy kochamy bałtyckie zachody słońca. – Na ile pomocne są akcje podpisywania petycji nawołujących do ochrony przyrody? Czy możemy mieć nadzieję, że przyniosą skutek – lokalnie i na świecie? – Dowodem na to, że takie akcje jak „Godzina dla Bałtyku” mogą być skuteczne, jest np. nasza kampania, która miała pokazać Polakom bogactwo i wyjątkowość rejonów Karpat, uznanych przez WWF za jedno z 200 najcenniejszych przyrodniczo miejsc na świecie. Dzięki naszej inicjatywie „Godzina dla Ziemi” w 2018 r. utworzono Puszczę Karpacką. Obszar podlega dziś ochronie. A wracając do Bałtyku – przecież mamy obszary chronione, choć z nich nie korzystamy. To daje nadzieję, że można je mądrze wykorzystać. Jako Polska jesteśmy w środku stawki skuteczności działań proekologicznych. Cieszymy się, że nasza kampania informująca o sytuacji Bałtyku dotarła do tak wielu Polaków. Mamy obecnie niemal 50 tysięcy podpisów pod petycją. Ryby mają głos Europa jest największym importerem ryb i owoców morza na świecie – połowa z nich (ryby egzotyczne) pochodzi z krajów rozwijających się. To znaczy, że my, Europejczycy, mamy wpływ na kondycję oceanu na drugiej półkuli oraz warunki życia jej mieszkańców. – Jakie działania możemy na co dzień podejmować, by włączyć się w ochronę Bałtyku? Mamy zrezygnować z wizyty w smażalni podczas urlopu? – Nie, ale świadome kupowanie ryb to bardzo mądry ruch. Pomoże w tym Poradnik rybny WWF. Globalnie 90 proc. stad rybnych jest przełowionych na najwyższym możliwym poziomie. W Europie wyczerpujemy swoje lokalne zasoby w połowie lipca. Przez następne pół roku już tylko importujemy. Dlatego ryba w nadbałtyckiej smażalni nie zawsze pochodzi z naszego morza, właściwie coraz rzadziej. Dorsz na pewno nie będzie z Bałtyku. (Podobnie w Grecji nie zjemy często ryby z przełowionego morza Śródziemnego). W smażalni pytajmy, skąd pochodzi ryba – czy ze zrównoważonych połowów. Sprzedawca ma obowiązek udzielić nam informacji. Poza tym jadajmy sezonowo i regionalnie. To pozwala zmniejszyć ilość nawozów potrzebnych do szybkich upraw warzyw i owoców. I unikajmy plastiku. Bałtyk jako zlewnia 99,7 proc. Polski jest przystankiem końcowym dla wszystkich ścieków i odpadów. Szacuje się, że za 30 lat w morzach i oceanach będzie więcej plastiku niż ryb! Godzina dla Bałtyku Na stronie WWF Polska nadal można złożyć podpis pod petycją do premiera RP alarmującą o konieczności ratowania Bałtyku: Jak kupować ryby odpowiedzialnie? Źródła: University of Exeter (2019). Hundreds of sharks and rays tangled in plastic. ScienceDaily. Al-Masroori, H., Al-Oufi, H., McIlwain, J. L., McLean, E. (2004). Catches of lost fish traps (ghost fishing) from fishing grounds near Muscat, Sultanate of Oman. Fisheries Research, 69(3), 407-414. ICES (2020). ICES Ecosystem Overviews Baltic Sea Ecoregion. Scientific, Technical and Economic Committee for Fisheries (STECF) (2020). Monitoring the performance of the Common Fisheries Policy (STECF-Adhoc-20-01). Luxembourg: Publications Office of the European Union. ICES (2020). Cod (Gadus morhua) in subdivisions 24–32, eastern Baltic stock (eastern Baltic Sea). W: Report of the ICES Advisory Committee, 2020. ICES Advice 2020, EU Fisheries Control Coalition ( Zdalny monitoring elektroniczny: w jaki sposób kamery na statkach ue mogą pomóc w powstrzymaniu przełowienia. EU Fisheries Control Coalition ( Rybołówstwo przybrzeżne, małej skali: Fakty i korzyści na temat monitorowania i raportowania połowów. SAMBAH ( Heard but not seen. Sea-scale passive acoustic Survey Reveals a Remnant Baltic Sea Harbour Porpoise Population that Needs Urgent Protection. NAMMCO & IMR (2019). Report of Joint IMR/NAMMCO International Workshop on the Status of Harbour Porpoises in the North Atlantic. ICES (2020). EU request on emergency measures to prevent bycatch of common dolphin (Delphinus delphis) and Baltic Proper harbour porpoise (Phocoena phocoena) in the Northeast Atlantic. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (2015). Program ochrony morświna. #FishForwardEU

oto morze bałtyckie jest